هموروئید دارید؟ این علائم یعنی وقت مراجعه به پزشک رسیده!

تقریبا همه افراد در دوره‌ای از زندگی خود با علائم آزاردهنده ناحیه مقعد مواجه می‌شوند، اما به دلایل مختلفی مثل ترس یا خجالت کمتر درمورد آن صحبت می‌کنند. مشکلاتی مثل درد هنگام دفع، سوزش، خارش، احساس تورم یا حتی مشاهده خون روی دستمال توالت می‌تواند باعث نگرانی و استرس شود. بعضی افراد این نشانه‌ها را موقتی می‌دانند و امیدوارند خودبه‌خود برطرف شود، اما گاهی همین علائم ساده می‌توانند نشانه یک بیماری شایع اما قابل درمان باشند.

در این مطلب قصد داریم بررسی کنیم این علائم چه معنایی دارند، چه زمانی باید جدی گرفته شوند و اگر علت آن‌ها بیماری‌هایی مثل هموروئید باشد، چه روش‌هایی برای درمان وجود دارد.

علائم نشان دهنده بیماری‌های مقعدی

شایع‌ترین نشانه‌هایی که افراد مبتلا به بیماری‌های مقعد و نشیمنگاه تجربه می‌کنند عبارتند از:

• درد مقعد هنگام مدفوع یا بعد از آن

• مشاهده خون روشن روی مدفوع یا دستمال

• احساس برجستگی یا بیرون‌ زدگی در اطراف مقعد

• خارش و سوزش مداوم

• احساس تخلیه ناقص روده

• ترشح یا التهاب اطراف ناحیه مقعد

این علائم ممکن است به دلایل مختلفی ایجاد شوند؛ از یبوست ساده گرفته تا شقاق، آبسه یا بیماری‌های التهابی روده. با این حال، یکی از رایج‌ترین دلایل ایجاد ناراحتی در مقعد، بیماری بواسیر یا هموروئید است که تقریبا از هر 3 نفر، یک نفر به آن مبتلا می‌شود.

هموروئید چیست و چرا ایجاد می‌شود؟

بواسیر یا هموروئید به تورم و گشاد شدن رگ‌های ناحیه مقعد و قسمت تحتانی رکتوم گفته می‌شود. این رگ‌ها به‌ طور طبیعی در بدن همه افراد وجود دارند و نقش مهمی در کنترل دفع دارند، اما زمانی که تحت فشار زیاد قرار بگیرند، متورم شده و حالتی شبیه به رگ‌های واریسی پیدا می‌کنند. همین تورم می‌تواند باعث درد، سوزش، خارش یا خونریزی شود. عوامل اصلی ایجاد هموروئید عبارتند از:

• یبوست مزمن و زور زدن هنگام دفع

• نشستن طولانی‌مدت (خصوصا روی سطوح سخت)

• بارداری

• چاقی

• کم‌ تحرکی

• رژیم غذایی کم‌فیبر

• بلند کردن اجسام سنگین

سبک زندگی مدرن و کم‌تحرک امروزی باعث شده آمار ابتلا به هموروئید نسبت به گذشته افزایش یابد.

روش‌های درمان هموروئید

درمان بواسیر بسته به شدت بیماری و میزان علائم متفاوت است. بیشتر افراد زمانی که با درد یا خونریزی مواجه می‌شوند، در قدم اول به دنبال روش‌های درمان خانگی هموروئید می‌گردند. این موضوع طبیعی است، زیرا بسیاری ترجیح می‌دهند قبل از مراجعه به پزشک، راهکارهای ساده‌تری را امتحان کنند و سراغ جراحی نروند.

درمان‌های خانگی بواسیر

در مراحل ابتدایی ابتلا به هموروئید که بیماری هنوز خفیف است، اقدامات زیر می‌توانند به کاهش علائم کمک کنند:

• افزایش مصرف فیبر (میوه، سبزیجات، غلات کامل)

• نوشیدن آب کافی در طول روز

• استفاده از حمام آب گرم (حمام سیتز)

• پرهیز از زور زدن هنگام دفع

• مصرف ملین‌های ملایم با تجویز پزشک

• استفاده از پمادها و شیاف‌های ضدالتهاب (آنتی هموروئید، آنتی فیشر)

این روش‌ها معمولا باعث کاهش درد، سوزش و التهاب می‌شوند، اما باید توجه داشت که در موارد پیشرفته‌تر بیماری، فقط نقش تسکینی دارند و ممکن است درمان قطعی محسوب نشوند.

درمان‌های دارویی

در مراحل ابتدایی بواسیر، داروهای موضعی می‌توانند به کاهش درد، التهاب و سوزش کمک کنند. بسیاری از پمادهای آنتی‌ هموروئید دارای ترکیبات بی‌ حس‌ کننده یا ضد التهاب هستند و معمولا برای تسکین علائم تجویز می‌شوند. البته این داروها نباید بیش از یک هفته به‌طور مداوم استفاده شوند، زیرا ممکن است باعث نازک شدن پوست یا ایجاد آسیب‌های موضعی شوند. رایج‌ترین داروهای موضعی برای بواسیر عبارتند از:

• پماد آنتی هموروئید (ترکیبی ضدالتهاب و تسکین‌دهنده)

• هیدروکورتیزون (کاهش التهاب و خارش)

• پماد نیتروگلیسیرین (کاهش فشار و بهبود جریان خون)

• پماد لیدوکائین (بی‌حس‌کننده موضعی برای کاهش درد)

• شیاف آنتی هموروئید (مناسب هموروئید داخلی)

• پماد یا لوسیون پراموکسین (تسکین خارش و سوزش)

• شیاف گلیسیرین (کمک به بهبود یبوست)

• پماد ام‌جی و ایپروئید (کاهش التهاب و علائم موضعی)

این داروها بیشتر نقش کنترل علائم را دارند و در صورت تداوم یا شدت بیماری، لازم است درمان‌های تخصصی‌تر مورد بررسی قرار گیرد.

روش‌های قطعی درمان بواسیر (هموروئید)

برای درمان قطعی بواسیر پیشرفته، نیاز به روش‌های جراحی و لیزر هموروئید است. البته روش لیزر معمولا انتخاب بهتری است که در ادامه به آن‌ها می‌پردازیم:

عمل جراحی هموروئید (هموروئیدکتومی)

هموروئیدکتومی یک روش جراحی برای برداشتن بواسیر است. بیشتر افراد مبتلا به هموروئید هرگز به جراحی نیاز پیدا نمی‌کنند، اما اگر بیماری به طور مکرر عود کند یا باعث عوارض جدی شود، این عمل می‌تواند به‌ صورت قطعی مشکل را برطرف کند.

فرآیند جراحی معمولا پیچیده نیست، اما دوران نقاهت آن ممکن است با درد و ناراحتی همراه باشد. رعایت توصیه‌های پزشکی، کنترل درد و پیشگیری از یبوست پس از عمل، نقش مهمی در بهبود سریع‌تر و کاهش عوارض احتمالی خواهد داشت.

لیزر بواسیر؛ روش مدرن و کم‌تهاجمی

امروزه یکی از موثرترین و پرطرفدارترین روش‌های درمان، لیزر بواسیر است. در این روش از انرژی متمرکز لیزر برای حذف یا کوچک کردن بافت‌های هموروئیدی استفاده می‌شود.

طبق گفته سایت درمانکده:

در روش لیزر هموروئید، بافت‌های بواسیر داخلی و خارجی با استفاده از اشعه لیزر به صورت کامل و دقیق و بدون ایجاد آسیب در بافت‌های اطراف درمان می‌شود. تابش اشعه لیزر باعث از بین رفتن زائده‌های بیماری و بسته شدن عروق خونی می‌شود؛ به همین دلیل درمان با حداقل درد، بدون خونریزی و در کوتاه‌ترین زمان ممکن انجام می‌گیرد.

مزایای این روش عبارتند از:

• انجام به‌صورت سرپایی

• بدون نیاز به بستری

• حداقل خونریزی

• درد بسیار کمتر نسبت به جراحی سنتی

• زمان انجام کوتاه (معمولاً کمتر از ۳۰ دقیقه)

• بازگشت سریع به فعالیت‌های روزمره

لیزر با دقت بالا روی بافت هدف اثر می‌گذارد و همزمان عروق خونی را می‌بندد، به همین دلیل احتمال خونریزی بسیار کم است. بسیاری از بیماران تنها طی چند روز می‌توانند به کار و زندگی عادی بازگردند. البته انتخاب این روش باید پس از معاینه و بررسی شدت بیماری توسط پزشک انجام شود.

مراقبت‌های بعد از درمان

چه درمان دارویی باشد و چه لیزر، رعایت برخی نکات برای جلوگیری از عود بیماری ضروری است:

• مصرف روزانه فیبر کافی (میوه، سبزیجات، غلات کامل)

• نوشیدن حداقل ۶ تا ۸ لیوان آب در روز

• پرهیز از زور زدن هنگام دفع

• اجتناب از نشستن طولانی‌مدت

• فعالیت بدنی منظم

• کنترل وزن

این اقدامات ساده می‌توانند نقش مهمی در پیشگیری از بازگشت بیماری داشته باشند.

انواع هموروئید

هموروئید به طور کلی به دو نوع اصلی تقسیم می‌شود:

۱. هموروئید داخلی

در داخل کانال مقعد ایجاد می‌شود و معمولا با درد کمی همراه است، اما خونریزی از علائم شایع آن است. در موارد پیشرفته ممکن است بیرون‌زدگی ایجاد شود.

۲. هموروئید خارجی

در اطراف دهانه مقعد دیده می‌شود و اغلب با درد، تورم و خارش همراه است. اگر در آن لخته خون ایجاد شود (ترومبوزه)، درد شدیدتر خواهد بود.

درجه‌بندی هموروئید داخلی از خفیف (درجه ۱) تا پیشرفته (درجه ۴) متغیر است و همین درجه‌بندی در انتخاب روش درمان اهمیت زیادی دارد.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟

بسیاری از افراد ماه‌ها یا حتی سال‌ها علائم را تحمل می‌کنند اما در موارد زیر مراجعه به پزشک ضروری است:

• خونریزی مکرر یا شدید

• درد شدید و ناگهانی

• بیرون‌ زدگی دائمی که به داخل برنمی‌گردد

• عدم بهبود با درمان‌های خانگی

• کم‌خونی ناشی از خونریزی طولانی

تشخیص دقیق اهمیت زیادی دارد، زیرا همه خونریزی‌های مقعدی ناشی از هموروئید نیستند. معاینه تخصصی کمک می‌کند علت دقیق مشخص شود و درمان مناسب انتخاب گردد.

زندگی با هموروئید؛ مدیریت یا درمان؟

برخی افراد تصور می‌کنند باید با این بیماری کنار بیایند، در حالی که امروزه روش‌های درمانی متعددی وجود دارد که می‌تواند مشکل را به‌ صورت ایمن و کم‌ عارضه برطرف کند.

نادیده گرفتن علائم نه‌تنها کیفیت زندگی را کاهش می‌دهد، بلکه ممکن است باعث پیشرفت بیماری شود. مراجعه به‌موقع به پزشک و انتخاب روش درمان مناسب می‌تواند از بروز عوارض بعدی جلوگیری کند.